خبرنگاري گمنام بهطور اتفاقي از نشستي خاموش در تهران باخبر شد و گزارشي از آن تهيه كرد.
خبرنگار: شب گذشته در گذر از خيابان متوجه نشستِ خاموش مجسمههاي تهران شدم. ويژگيِ اين نشست اين بود كه براي اولين بار در دل تاريك و خلوتِ شب يك نشست، ايستاده و بدون هيچ امكاناتي در سطح خيابانها برگزار ميشد. گويا اين نشستِ سرپا را مجسمههاي بيدفاعِ تهران تدارك ديده بودند.
در ميسر براي درك بهتر موضوع نشست، نشستم به مرور يادداشتهاي خود پيرامون غيب شدن مجسمهها. نقل قولهايي كه يادداشت كردهام در خلال چند روز اول حادثه به مقتضاي شغل از اينجا و آنجا و از زبان اين و آن گرد آوردهام؛ بعضي را پيش از گزارش نشست براي شما ميخوانم:
- كار خودِ سازندگانِ مجسمههاست. پولشان تمام شده با اين كلك ميخواهند دوباره با رقمي بالاتر سفارش ساختِ همانها را بگيرند و بعد همانها را برگردانند سرجايشان.
- براي رعايت بهداشت و حفظ محيط زيست صورت گرفته چون كلاغها و گنجشكها و سارها و كبوترها و بيبيچلچلهها و بزغالههاي بالدار روي سر مجسمهها مينشستند و محيطِ اطراف را آلوده ميكردند. حالا ديگر نميتوانند اين كار را بكنند.
- مجسمهها سرقت نشدهاند بلكه در راستاي سياستِ كاهش جمعيتِ پايتخت از تهران كوچ داده شدهاند.
- مجسمهها خودشان بال درآورده و به مناطقي كه مجسمهها را نميدزدند پرواز كردهاند.
- مداركي در دست است كه نشان ميدهد اين كار زير سر ساكنان كوي دانشگاه است.
- اين چيزها بهخاطر چيزهايي كه در زمان حيات گفتهاند موقتاً چيز شدهاند. حتي تعدادي از اين چيزها چيزهاي تكاندهندهاي نيز چيز كردهاند.
- اين كار توسط افراد مغرض براي انحراف افكار عمومي از آسفالت نكردن خيابانها، سوراخ سابق لايهي اُزون و كشتار مردم در چين صورت گرفته است.
- اين سرقتهاي سازمان داده شده براي گرفتن حال كاپيتان مستقر در شهرداري صورت ميگيرد كه يكوقت دوباره هوس نامزدبازي نكند.
- از آنجا كه اين مجسمهها شاهد تمام اتفاقات جاري در شهر بودهاند براي اداي شهادت بردهشدهاند.
- مجسمهها يكييكي از خجالت آب شدهاند.
- ابداً بحث سرقت مطرح نيست، مجسمهها توسط فاميل، بستگان و بازماندگانِ خودِ مجسمهها براي حفاظت بيشتر به خانهها برده شدهاند.
- چرا جنجال ميكنيد، سازمان زيباسازي خودش آنها را براي تعمير و استحمام بردهاست.
- خارجيها چون هيچ پيشينهي فرهنگي ندارند مجسمههاي مفاخر مارا بردهاند تا به اسم خودشان با آنها پز بدهند؛ البته بهغير از چين و روسيه كه به اندازهي كافي مشاهير خود را مجسمه كردهاند.
- سازمان ميراث فرهنگي وقتي ديد مردم قدر اين ميراث را نميدانند و فقط با آنها عكس مياندازند آنها را به انبار امني منتقل كردهاست.
- اين مجسمهها خوب نبودند، بردهاند بهترش را بسازند.
- اين مجسمهها بعضي از جنس فراماسون برنزه شده بودند، بايد دزديده ميشدند.
- آقا اين كار حرام اندر حرام است!
- چون قرار است تاريخ دوباره شروع شود اين مجسمهها مانع شروع تاريخ جديد بودند، لذا موقتاً به تاريخ قديم برگشتند.
- فقط جابجا شدهاند، همين.
- اين كار را دانشجويان لجباز با كمك احزابِ سياسي و روزنامههاي زنجيرهاي براي جلب توجه كردهاند.
- مجسمه كه چيزي نيست، هر وقت توچال و دماوند و برج ميلاد را دزديدند اقدام به اعتراض كنيد.
- اين مجسمهها مزاحم ديد عابران بودند و حواس موتورسوارها را پرت ميكردند.
- مردم خودشان بردهاند تا براي مردم جوسازي بشود.
- اين مجسمهها از بيتوجهيي مفرط حوصلهشان سر رفت و لذا از زور كسالت و يكنواختي خودشان خودشان را غيب كردهاند.
- قرار است اساساً با هر وسيلهاي ميشود حالِ مردم ننرِ بيدرد را گرفت.
- كار كارِ ديويد كاپرفيلد است، آنها را غيب كرده بعد به رابين هود و سمك عيار سپرده تا بفروشند و خرج كارتن خوابها كنند.
- تنديس چي هست اصلاً؟
- تقصير مجسمهسازهاست كه مثل ميدان حر در كنار هر مجسمه يك مجسمهي اژدهاكش نميسازند.
- براي ساخت يك سريال عظيم در مورد مردم تهران بدون حضور مردم تهران، مجسمههاي تهران را به شهرك سينمايي تهران بردهاند تا دكور تهران امروز را بسازند.
- شهرداري براي اين كه مجسمهها دزديده نشوند آنها را از معرض ديد برداشتهاست.
- توسط حسودها برداشته شدهاند كه چرا مجسمهي آنها را جاي اينها نساختند.
- مجسمهها سرقت نشدهاند، بلكه كماكان سرجاي خود هستند منتها به چشم حلالزادهها نميآيند.
- لازم نيست مجسمهها باشند، مردم با مدد از قوهي خيال ميتوانند فكر كنند هنوز هستند.
- وقتي اينهمه تنديس بلاهت داريم چه نياز به اينهاست كه در هر گذر شعور و فرهنگ را به رهگذران تعارف ميكنند؟
- براي جلوگيري از افسردگي جامعه آنها را برداشتهاند چون مردم با ديدن آنها دچار نااميدي و بحران روحي ميشدند كه ميديدند با داشتن يك عالمه ورق پاره دانشگاهي نميتوانند مثل اينها بشوند.
- تقصير مجسمه سازهاست كه آنها را از برنز كه هم قيمت طلاست ميسازند. اگر از آهن و سنگ و چوب و چماقِ ميخدار بسازند كسي جرأت نميكند به آنها نزديك شود و بدزدد.
خبرنگار: البته اظهار نظرها بسيار زياد است و من به همين چندتا بسنده كردم. اما مشروح گزارش نشست. در نشست خاموش مجسمهها ابتدا براي بركت بخشي اين نشست مجسمهي فردوسي چند بيت شعر حماسي خواند؛ قرار بود تنديس شهريار هم غرلي تركي بخواند كه به علت غيبت ميسر نشد. سپس تنديس دكتر... به عنوان دبير اين نشست به مجسمهها خوش آمد گفت و افتتاح رسمي نشست را اعلام كرد. ايشان گفتند:
بهخوبي واقفم تمامي حضار محترم به عنوان نمادهاي ملي از چنان شأن و منزلتي برخوردار هستند كه اجازه دهند بدون حاشيه روي به مسئلهاي كه در چند روز اخير سرنوشت مارا نشانه رفتهاست بپردازيم. در مقدمه، ابتدا لازم است به اختصار گزارشي از چگونگي شكل گيري اين همايش خدمت شما عرض كنم. همانگونه كه مطلعيد در چند هفتهي اخير به ناگهان تعدادي از دوستان ما با تمام وزانتي كه داشتند يكي پس از ديگري غيب شدند. از آنجا كه تا اين لحظه هيچ خبري از سرنوشت آنها بدست نيامده، مجسمههاي پيشكسوت درخواست برپايي يك جلسهي مشورتي براي تشكيل يك كميتهي اجرايي كردند تا با اختيارات كامل نسبت به پيگيري موضوع اقدام شود. دوستاني مأمور به اين كار شدند. ولي چون دست و پاي همگي بسته بود موفق به انجام كاري نشدند. در مرحلهي بعد كميته تصميم گرفت دست به دامان سازندگان خود بشود تا آنها با مراجعه به ادارات ذيربط مسئله را پيگيري كنند ولي متأسفانه باخبر شديم آنها وضعي بهمراتب بدتر از ما دارند؛ حتي با برگزاري نشست تخصصيي آنها مخالفت شد. به هرجهت قرار شد در يك همايش خاموش با حضور تمامي تنديسهاي تهران طرح موضوع كنيم تا به راه حل مناسبي برسيم. نمايندگان كميتهي اجرايي مسئلهي برگزاري اين همايش را با مقامات ذيربط براي اخذ مجوز مطرح كردند، محترمانه به آنها تأكيد مؤكد شد به هيچ عنوان مجوز تجمع صادر نميشود و چنانچه بهشكل غيرقانوني دست به تجمع زدهشود تحت پيگرد قرار ميگيريم؛ حتي بعضي مفقود شدن مجسمهها را شايعهي دشمنان اعلام كردند كه قصد ضربه زدن به حيثيت كشور دارند. اين شد كه دوستان تصميم گرفتند عليرغم خطرات احتمالي اين نشستِ يك شبه را با هر زحمتي هست برگزار كنند. استدلال آقايان هم اين بود كه چون همگي در جاهاي مختلف و دور از هم به شكل انفرادي به ستونهاي سنگي و فولادي چارميخ شده و ابداً امكان جابجايي و تجمع در يك محيط برايمان ميسر نيست لذا عمل ما به منزلهي تجمع سياسي تلقي نشده و قانوني شكسته نميشود كه مستلزم اخذ مجوز باشد. دوستان قرار است از سكوت و خلوت شب استفاده كرده و هركدام كه سخن و پيشنهادي دارند از جاي خود با سايرين صحبت كنند. نگران نباشيد، با باد صداي ما به همه خواهد رسيد. در اين بخش از نشست ميخواهم از تنديس گرانمايهي استاد...
خبرنگار: در همين موقع بود که مجسمهي دكتر ... به سرقت رفت و نشست ناتمام رها شد و من رفتم خانه خوابيدم.